ในปัจจุบันเทคโนโลยีการระบุลักษณะด้วยคลื่นความถี่วิทยุ หรือ RFID (Radio Frequency Identification) กำลังแพร่หลายและมีบทบาทต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของคนเรา ตั้งแต่การเดินทาง การซื้อขายสินค้า (ระบบอิเล็กทรอนิกส์บาร์โค้ด หรือ EPC (Electronic Product Code)) บัตรพนักงาน บัตรเติมเงิน จนถึงระบบที่ซับซ้อน เช่น ในเรื่องของระบบการขนส่ง (Logistic) ระบบคงคลัง เป็นต้น

Radio Frequency Identification (RFID) คืออะไร?

เทคโนโลยี RFID (Radio Frequency Identification) เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีล่าสุดของโลก เกี่ยวกับระบบการระบุเอกลักษณ์ด้วยคลื่นวิทยุ สามารถใช้ในการระบุเอกลักษณ์ของวัตถุ บอกตำแหน่ง ติดตาม และตรวจสอบสินค้า ทำงานโดยมีลักษณะเป็นป้ายอิเล็กทรอนิกส์ (RFID Tag) ที่สามารถอ่านค่าได้โดยผ่านคลื่นวิทยุจากระยะห่าง เพื่อตรวจสอบ ติดตามและบันทึกข้อมูลที่ติดอยู่กับป้าย ซึ่งนำไปฝัง หรือติดอยู่กับวัตถุต่างๆ เช่น ผลิตภัณฑ์ กล่อง หรือสิ่งของใดๆ สามารถติดตามข้อมูลของวัตถุหนึ่งชิ้นว่า คืออะไร ผลิตที่ไหน ใครเป็นผู้ผลิต ผลิตอย่างไร ผลิตวันไหน และเมื่อไร ประกอบไปด้วยชิ้นส่วนกี่ชิ้น และแต่ละชิ้นมาจากที่ไหน รวมทั้งตำแหน่งที่ตั้งของวัตถุนั้นๆ ในปัจจุบันว่าอยู่ส่วนใดในโลก โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยการสัมผัส (Contact-Less) หรือต้องเห็นวัตถุนั้นๆ ก่อน ทำงานโดยใช้เครื่องอ่านที่สื่อสารกับป้ายด้วยคลื่นวิทยุในการอ่านและเขียนข้อมูล หลายๆ ประเทศในโลก ได้มีนโยบายสนับสนุนการใช้ RFID อย่างจริงจัง เนื่องจากเทคโนโลยีนี้สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้มากมาย ตั้งแต่ใช้ในระบบตรวจสอบย้อนกลับในอุตสาหกรรม ระบบบันทึกข้อมูลการจัดการสินค้าระหว่างการผลิตและจำหน่ายสินค้า ระบบตรวจสอบและติดตามตู้สินค้าระหว่างการขนส่งในธุรกิจขนส่ง ระบบตรวจสอบและควบคุมเส้นทางการเดินรถ และอื่นๆ อีกมากมาย

Electronic Product Code (EPC) คืออะไร?

เลขรหัสสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ (EPC) เป็นโครงสร้างใหม่ในการกำหนดเลขรหัสให้กับสินค้าที่ถูกพัฒนาขึ้นโดย Auto-ID Center โดยมีองค์กร GS1 เป็นผู้สนับสนุนการวิจัยและพัฒนา เทคโนโลยีดังกล่าวจะทำให้การกำหนดเลขรหัสเพื่อบ่งชี้สินค้าแต่ละหน่วย แต่ละชิ้นมีความแตกต่างกัน นับได้ว่ามีประสิทธิภาพดีกว่าเลขรหัสบาร์โค้ดในระบบเดิม โดยเลขรหัสสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ (EPC) จะเป็นข้อมูลที่มีความจำเป็นและบรรจุอยู่ภายในหน่วยความจำของ RFID Tag เพื่อประโยชน์ในการอ่านและบ่งชี้ข้อมูลต่างๆ สำหรับเลขรหัสบาร์โค้ดเป็นเลขบ่งชี้เพื่อกำกับสินค้าชนิดนั้นๆ โดยสินค้าประเภทเดียวกันที่มีลักษณะเหมือนกันทุกประการก็จะมีเลขรหัสเดียวกันทั้งหมด ถึงแม้จะเป็นสินค้าที่มีวันที่ผลิตและวันหมดอายุต่างกัน ระบบ EPC จะมีลักษณะการนำไปใช้งานได้มากกว่าระบบบาร์โค้ด เพราะ EPC มีโครงสร้างเลขรหัสที่มีจำนวนตัวเลขมากกว่า จึงสามารถนำไปกำหนดให้กับสินค้าทุกชิ้นมีเลขรหัสที่ต่างกันทั้งหมดได้ ดังนั้น ถึงแม้จะเป็นสินค้าที่เหมือนกันแต่คนละชิ้นก็จะมีเลขรหัสต่างกัน ทำให้สินค้าที่มีวันที่ผลิตและวันหมดอายุต่างกันมีเลขรหัสต่างกัน ซึ่งเป็นประโยชน์ในการบริหารจัดการสินค้านั้นให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ข้อดีของการใช้ระบบ EPC/RFID ในธุรกิจ

หากพิจารณาเปรียบเทียบ EPC กับ RFID กับบาร์โค้ดในระบบเดิมแล้ว จะทำให้เห็นประโยชน์และข้อแตกต่างของ EPC และบาร์โค้ด ได้อย่างชัดเจน ได้แก่

• ความสะดวกและรวดเร็วในการบ่งชี้สินค้า และความสามารถในการอ่านข้อมูลครั้งละมากๆ ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ
• ระยะทางและรัศมีในการบ่งชี้ตัวสินค้าที่ไกลกว่าการสแกนบาร์โค้ดในแบบเดิม ซึ่งจำกัดระยะระหว่างเครื่องสแกนกับตัวสินค้าไม่เกิน 5-10 ซ.ม.
• การบันทึกข้อมูล EPC ใน RFID Tag ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบ่งชี้ข้อมูลของสินค้า และการบริหารจัดการ Supply Chain ได้ดียิ่งขึ้น

ที่มา :

http://www.rfid.or.th

http://www.gs1thailand.org