ในตอนนี้จะพูดถึงหมวกใบที่ 2 คือ หมวกสีแดง ซึ่งก่อนจะรู้ว่าหมวกสีแดงมีบทบาทอย่างไร เรามาทบทวนหมวกใบแรกกันก่อน นั่นก็คือ หมวกสีขาว เป็นหมวกแห่งข้อมูล ข้อเท็จจริง เรามาดูหมวกใบที่ 2 กันต่อเลยแล้วกันว่า หมวกสีแดงนั้นคือหมวกลักษณะใด

หมวกสีแดง คือ หมวกแห่งอารมณ์ ความรู้สึก หมวกสีนี้นำไปใช้ได้กับอารมณ์ทั้งในแง่บวกและแง่ลบนะครับ ไม่ได้แค่อารมณ์ร้ายๆ อย่างเดียว นอกจากนี้ ยังรวมถึงสัญชาตญาณ (ซึ่งจริงๆแล้วก็คือการประมวลเหตุและผลอย่างซับซ้อนอันไม่อาจเอื้อนเอ่ยอธิบายออกมาเป็นคำพูดได้ง่ายๆนั่นเอง) และลางสังหรณ์

แล้วทำไมเราต้องดึงเอาอารมณ์เข้ามาร่วมในกระบวนการคิดด้วยล่ะ คนส่วนใหญ่มักจะเชื่อว่า ผู้เจริญแล้วพึงใช้เหตุใช้ผลในการตัดสินใจ ในการโต้แย้งกันสิ อย่าใช้อารมณ์ มันไม่ดี ไม่ถูกไม่ควร ไม่เป็นผู้ใหญ่ ไม่มีวุฒิภาวะ แต่ที่เราจำเป็นต้องดึงเอาอารมณ์และความรู้สึกออกมาให้ชัดเจนด้วยหมวกสีแดงก็เพราะว่า ถึงแม้จะพยายามสะกดกั้นเอาไว้(เพราะอยากถูกมองว่าเป็นผู้ใหญ่ที่ดี มีเหตุมีผล มีวุฒิภาวะ) แต่ยังไงไอ้เจ้าตัวอารมณ์เนี่ย มันก็จะแฝงตัวอยู่เบื้องหลังการใช้เหตุผลต่างๆอยู่ดี กดไว้ไม่ได้ ห้ามไว้ไม่อยู่ คือถ้าชอบถ้าถูกใจก็จะหาเหตุผลร้อยแปดมาสนับสนุนว่ามันดีอย่างโน้นอย่างนี้ ถ้าไม่ชอบไม่พอใจคนเสนอ ก็จะหาเหตุผลอีกพันเก้ามาชี้ให้เห็นว่ามันไม่ดีอย่างโน้นมันไม่เจ๋งอย่างนี้จนได้ ซึ่งเป็นอาการที่อารมณ์ใช้เหตุผลมาบังหน้า ไหนๆก็ไหนๆแล้ว ทำไมเราไม่ดึงมันออกมาให้ชัดเจนเลยล่ะ เพราะเมื่ออารมณ์ปรากฏชัดเจนแล้ว เราอาจจะสามารถหลีกเลี่ยงประเด็นที่ละเอียดอ่อนได้ (จะได้ไม่ผิดใจกันหรือกระตุ้นต่อมโมโหโดยไม่รู้ตัว) ทั้งนี้ อารมณ์บางอย่างก็สามารถเปลี่ยนแปลงได้ในระหว่างกระบวนการคิด เมื่อเราได้รับข้อมูลมากขึ้นหรือมุมมองใหม่ๆ เพิ่มขึ้น

ข้อควรระวังอีกอย่างคือ เราไม่จำเป็นจะต้องหาเหตุผลมารองรับทุกๆ อารมณ์ที่เรารู้สึกหรอกนะครับ (ลืมคำว่า ผู้ใหญ่ต้องมีเหตุผลทิ้งไปก่อนเลย) มันไม่ผิดที่จะรู้สึกชอบไม่ชอบอะไรโดยไม่มีเหตุผลหรอกครับ อารมณ์เป็นอะไรที่อ่อนไหวและเปลี่ยนแปลงได้ง่ายๆ เมื่อได้เห็นมุมมองอะไรใหม่ๆ หรือมีข้อมูลเพิ่มเติมมากขึ้นนะครับ (เพราะฉะนั้น จริงๆอาจจะไม่ต้องกังวลมากกับอารมณ์ด้านลบในตอนแรกก็ได้ ลองเปลี่ยนมุมมองหรือใส่ข้อมูลเพิ่มเข้าไป ตัวอารมณ์ด้านลบอาจจะเปลี่ยนไปก็ได้)

สัญชาตญานก็ถือเป็นส่วนนึงของหมวกสีแดง การแสดงความรู้สึกโดยหมวกสีแดงไม่ได้หมายความว่าพูดโพงพางออกมาตามที่คิด ควรมีศิลปะในการพูดในการสื่อสาร และมองข้ามไปข้างหน้าสองสามช็อตเสมอว่าจะมีผลกระทบอะไรบ้าง เช่น ในใจคิดว่าส่งงานอะไรมาให้เนื่ยไร้สาระจิง อาจจะทำการกรองสักนิดผ่านสมองอันชาญฉลาด แล้วใส่หมวกแดงพูดว่า ผมรู้สึกไม่เห็นด้วยกับการทำตรงนี้ครับ รู้สึกว่าทำไปแล้ว ROI ไม่คุ้มนะครับ

สรุปแล้ว ในความเห็นส่วนตัวของผมเนี่ย หมวกสีแดงนี่ ใช้ยากสุดเลยครับ คอนโทรลยากมากๆ พึงระวังไว้ก็ดีครับ

เพิ่มเติมก่อนจะจากกันไป ถึงแม้ว่าในตอนนี้ผมจะเน้นไปในอารมณ์ด้านลบ แต่จริงๆแล้วขอย้ำอีกทีว่า หมวกสีแดงนี่หมายรวมถึงอารมณ์ด้านบวกด้วยนะครับ เช่น ชอบ ถูกใจ สบายใจ รู้สึกดี อยากให้ความร่วมมือ มันน่าจะสำเร็จ ลูกค้าน่าจะชอบ (เพียงแต่ที่ไม่ได้หยิบยกมาเป็นประเด็นเยอะเท่าอารมณ์ด้านลบ) แล้วพบกับหมวกใบถัดไปในตอนหน้านะครับ