การจะสร้าง Enterprise Architecture ต้องการอะไร (3)

เมื่อองค์กรมีการเตรียมความพร้อมสำหรับการทำ Enterprise Architecture ลำดับขั้นถัดไปคือการลงรายละเอียดในการออกแบบ

โดยเริ่มตั้งแต่การกำหนดหลักการ (principle) นโยบาย (policy) และมาตรฐาน (standard) ของแต่ละ architecture มีการกำหนดแหล่งข้อมูล (information source) ที่ชัดเจน จากนั้นจึงทำการออกแบบ architecture ในแต่ละ domain ซึ่งควรที่จะต้องมีการกำหนด process ในการสร้าง artifact ที่ชัดเจน รวมถึงกำหนดบทบาทและหน้าที่ของผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งในการกำหนดหลักการบริหารจัดการ (governance) ของ EA

ในลำดับถัดไปจะเป็นการนำข้อมูลของแต่ละ domain architecture เข้าสู่ระบบ เพื่อที่จะได้ current state architecture อันเป็นพื้นฐานในการคิดวิเคราะห์และปรับปรุงองค์กรให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ หลังจากในขั้นตอนนี้ enterprise architect จะนำข้อมูลที่ได้ มาออกแบบสถาปัตยกรรมองค์กรใหม่ (future state architecture) พร้อมทั้งวิเคราะห์ถึงความแตกต่าง (gap analysis) ระหว่างสถาปัตยกรรมปัจจุบัน และสถาปัตยกรรมในอนาคต เพื่อช่วยในการกำหนดแนวทางหรือ roadmap ในการเปลี่ยนองค์กรจากสถานะปัจจุบันไปยังสถานะใหม่ตามที่ต้องการได้

ซึ่งการนำสถาปัตยกรรมใหม่ที่ได้ไปบังคับใช้ให้เกิดขึ้นในองค์กรนั้น แน่นอนย่อมต้องมีการเปลี่ยนแปลงในองค์กร โดยการเปลี่ยนแปลงนั้นอาจรวมไปถึงโครงสร้างองค์กร กระบวนการทำงาน ลักษณะข้อมูลที่ใช้ ระบบ IT ต่างๆที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็น Software หรือ Hardware ดังนั้นการบริหารการเปลี่ยนแปลง (change management) จะมีส่วนอย่างมากในขั้นตอนนี้ ในเรื่องของการบริหารการเปลี่ยนแปลงเราจะไม่ขอกล่าวถึงในที่นี้ เนื่องจากต้องการเน้นไปที่การสร้าง EA ในองค์กร

เมื่อมีการนำ Enterprise Architecture ไปบังคับใช้ในองค์กรแล้ว มีความจำเป็นที่จะต้องวัดผลสัมฤทธิ์ของการนำไปใช้ โดยอาจจะประเมินจากประสิทธิภาพขององค์กรผ่านตัวชี้วัดต่างๆ เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการออกแบบสถาปัตยกรรมใน iteration ถัดไป พร้อมทั้งต้องมีการควบคุมดูแลให้ข้อมูลหรือ artifact ใน Enterprise Architecture นั้นเป็นข้อมูลล่าสุดอยู่เสมอ หลังจากนั้นขั้นตอนของ Enterprise Architecture ก็จะกลับไปตั้งต้นใหม่เพื่อรอที่จะเริ่มทำซ้ำใน iteration ถัดไป

บทส่งท้าย

งานวิจัยจาก Gartner นั้นระบุว่ามีองค์กรเพียง 25% เท่านั้นที่สามารถนำ Enterprise Architecture มาใช้ได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ และในจำนวนนั้นมีเพียงเล็กน้อยที่เป็นองค์กรใหญ่ระดับข้ามชาติ อีก 50% กำลังริเริ่มและอยู่ในขั้นเตรียมการที่จะนำ EA มาใช้ ส่วน 25% สุดท้ายนั้นไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร ทั้งนี้เหตุผลหลักบางประการที่ทำให้ EA ไม่ประสบผลสำเร็จ มีดังนี้

ประการที่หนึ่งที่สำคัญมากคือเรื่องของการสื่อความ เนื่องจาก EA หรือสถาปัตยกรรมองค์กรเป็นเรื่องที่ยังไม่ถูกเข้าใจมากนัก แม้ว่า EA จะเป็นสถาปัตยกรรมองค์กรที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย แต่น้อยคนนักที่จะเข้าใจสถาปัตยกรรมของ EA ได้อย่างถ่องแท้ การจะสร้าง EA ในองค์กรได้ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่ายทั้งฝ่ายบริหารและฝ่ายปฏิบัติการ ดังนั้นการที่จะสร้าง EA ได้จำเป็นต้องใช้เวลา และ commitment

ประการที่สองคือการที่ EA ขององค์กรไม่สามารถปรับได้รวดเร็วเท่าทันความต้องการ หรือความเปลี่ยนแปลงในธุรกิจ ทำให้ EA ที่มีอยู่นั้นล้าสมัย และใช้ไม่ได้ในที่สุด

ปัจจัยที่จะทำให้การสร้าง EA ในองค์กรประสบความสำเร็จได้นั้นมาจาก…

การสนับสนุนจากผู้บริหาร การมีส่วนร่วมจากทุกภาคฝ่ายทั้งภาคธุรกิจ และภาค IT องค์กรต้องมีวัฒนธรรมที่จะช่วยเหลือเกื้อกูลกัน มีการสื่อสารอย่างต่อเนื่อง ความรับผิดชอบ คำมั่นสัญญา และความปรารถนาอันแรงกล้าของทีมงาน ความคงเส้นคงวาในการสร้าง Enterprise Architecture

กล่าวโดยสรุป Enterprise Architecture คือกระบวนการที่จะปรับปรุงธุรกิจตามแนวทางกลยุทธ์ขององค์กรโดยมีการอ้างอิงถึงสิ่งที่องค์กรเป็นอยู่ในปัจจุบัน และสิ่งที่องค์กรควรจะเป็นในอนาคต ซึ่งคำว่า Enterprise Architecture บางท่านมองว่าเป็น verb บางท่านมองว่าเป็น noun เหมือนกับคำว่าสถาปัตยกรรมซึ่งในบางกรณีหมายถึงการสร้างบ้าน (verb) อย่างคณะสถาปัตยกรรม หรือในบางครั้งมันอาจจะหมายถึงตัวอาคาร (noun) เช่น สถาปัตยกรรมนี้เป็นเอกลักษณ์ของกรุงเทพฯ ทั้งนี้ก็ขึ้นกับว่าคุณต้องการสถาปัตยกรรมองค์กรแบบใด


บทความที่เกี่ยวข้อง: Enterprise Architecture ตอนที่ 1, Enterprise Architecture ตอนที่ 2
, Enterprise Architecture ตอนที่ 3, Enterprise Architecture ตอนที่ 4, Enterprise Architecture ตอนที่ 5(1), Enterprise Architecture ตอนที่ 5(2)