ในตอนที่ 1ได้ทิ้งท้ายไว้ว่าสถาปัตยกรรมองค์กร หรือ Enterprise Architecture เป็นสิ่งที่จะทำให้องค์กรๆ หนึ่งรู้จักตัวเองได้ดีที่สุด ผู้อ่านคงอยากทราบแล้วว่า Enterprise Architecture นั้นคืออะไร...

Enterprise Architecture คืออะไร?

Enterprise Architecture หรือ สถาปัตยกรรมองค์กรนั้น เป็นโครงสร้างซึ่งรวบรวมทุกสิ่งทุกอย่างในองค์กรเข้าไว้ด้วยกัน เริ่มตั้งแต่สินค้า ช่องทางการจัดจำหน่าย กลยุทธ์ทางธุรกิจ แผนผังองค์กร กระบวนการทำงาน ความเสี่ยงในองค์กร ข้อมูลสนับสนุนการทำงาน ระบบซอฟท์แวร์ต่างๆ โครงสร้างพื้นฐานทางด้านไอที และระบบความปลอดภัยภายในองค์กร ซึ่งสิ่งเหล่านี้โดยทั่วไปเราจะเรียกว่า artifact (วัตถุหรือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น) ของ Enterprise Architecture

Enterprise Architecture ไม่ใช่เป็นเพียงแค่ blueprint หรือเอกสารที่ระบุรายละเอียดขององค์กรที่เป็นอยู่ในปัจจุบันเท่านั้น มันยังรวมขึ้นกระบวนการที่ได้มาซึ่ง Artifact เหล่านั้น และการจัดการให้ Artifact เหล่านั้นเป็นข้อมูลที่ถูกต้องครบถ้วน ทันสมัยอยู่เสมอ

Enterprise Architecture ยังเป็นเอกสารที่ช่วยให้เราคิดวิเคราะห์ทำความเข้าใจองค์กรได้ดีขึ้นเพื่อเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างองค์กรในอนาคต ตามแนวทางกลยุทธ์ขององค์กรที่วางไว้ และ Enterprise Architecture ในอุดมคตินั้นก็จะรวมไปถึงการกำหนดแนวทางซึ่งจะใช้ขับเคลื่อนองค์กรจากสถานะปัจจุบัน ไปยังสถานะที่ต้องการได้

ยกตัวอย่างเช่นในการสร้างบ้าน แน่นอน บ้านที่ดีนั้นก็ควรจะถูกออกแบบโดยสถาปนิก องค์กรก็เช่นเดียวกัน องค์กรที่ดีก็ควรจะถูกออกแบบโดย Enterprise architect โดยผู้บริหารองค์กร ซึ่งเป็นผู้กำหนดแนวทาง และกลยุทธ์ในการบริหารธุรกิจ เปรียบเสมือนผู้ว่าจ้างสถาปนิกที่จะบอกโจทย์ความต้องการแก่สถาปนิก ว่าอยากจะได้บ้านที่มี function อะไร มี concept ประมาณไหน ภายใต้งบประมาณเท่าใด จากนั้นสถาปนิกก็จะมีหน้าที่ออกแบบบ้านให้ได้บ้านตาม concept ซึ่งแน่นอนสถาปนิกก็จะวาดแบบบ้าน และสร้างแบบจำลองขึ้นมาให้ผู้ว่าจ้างได้เห็นภาพ พร้อมทั้งสามารถนำไปลงมือก่อสร้างได้จริง

ในทำนองเดียวกัน Enterprise Architect ก็จำเป็นต้องออกแบบองค์กรเพื่อให้ตอบโจทย์ความต้องการทางธุรกิจ โดยอาศัย model และ diagram ต่างๆเข้ามาเพื่อให้เห็นภาพขององค์กรที่ชัดเจนขึ้นไม่ว่าจะเป็นในแง่ของกระบวนการการทำงาน ข้อมูล ระบบไอที และปัจจัยพื้นฐานต่างๆ

ที่กล่าวมาเป็นตัวอย่างของการสร้างบ้านใหม่ แล้วถ้าในกรณีที่เจ้าของบ้านเดิม ต้องการตกแต่งหรือต่อเติมบ้านที่มีอยู่แล้วล่ะ เราจะทราบได้อย่างไรว่าจะต่อเติมได้หรือต่อเติมไม่ได้ จุดใดเราสามารถเจาะผนังได้ เจาะแล้วจะไม่ไปตรงกับโครงสร้าง ไม่ไปตรงกับสายไฟที่ฝังอยู่ ในกรณีนี้ blueprint ก็จะมีส่วนสำคัญอย่างมากที่จะทำให้เราสามารถต่อเติมบ้านโดยให้มีผลกระทบกับตัวบ้านเดิมน้อยที่สุด ถ้าเราไม่มี blueprint เราอาจจะไม่ทราบเลยว่าสิ่งที่เรากำลังจะทำลงไปนี้มีผลกระทบอย่างไร

ในองค์กรก็เช่นเดียวกัน สถาปัตยกรรมองค์กรช่วยให้เราเข้าใจองค์กรของเราอย่างถ่องแท้มากขึ้น ทำให้เราสามารถกำหนดรูปแบบการเปลี่ยนแปลงได้เหมาะสมมากยิ่งขึ้น... มาถึงตอนนี้แล้วผู้อ่านคงพอจะนึกภาพของสถาปัตยกรรมองค์กรได้บ้างแล้ว ในตอนหน้าเราจะมาลงลึกถึงส่วนประกอบของสถาปัตยกรรมองค์กรเพื่อให้ผู้อ่านได้เข้าใจมากยิ่งขึ้น


บทความที่เกี่ยวข้อง: Enterprise Architecture ตอนที่ 1, Enterprise Architecture ตอนที่ 3, Enterprise Architecture ตอนที่ 4, Enterprise Architecture ตอนที่ 5(1), Enterprise Architecture ตอนที่ 5(2), Enterprise Architecture ตอนที่ 5(3)